در سالهاى نخستين سلطنت كواذ ، زرمهر ( سوخرا ) كماكان مرتبت خود را حفظ كرد و حائز مقام نخستين در ميان اشراف بود « 1 » ، اما كواذ پيوسته در دل داشت كه خود را از تسلط و استيلاى اين مرد جاه‌طلب و خطرناك نجات دهد . پس رقابتى را ، كه در ميان زرمهر و شاهپور مهران افتاده بود ، مغتنم شمرد ، شاهپور را ، كه در اين وقت منصب ايران سپاهبذ داشت ( طبرى ) و در عين حال سپاهبذ ناحيه سواد نيز بود ( نهايه ) « 2 » ، در نهان با خود يار كرد ، و زرمهر را به هلاكت رسانيد « 3 » . اين

--> ج 1 ، ص 269 و بعد ؛ ابو الفدا چاپ فليشر ، ص 88 . مؤلفان رشته چهارم از افسانه مزدك ( مزدك نامگ ) استفاده كرده‌اند . مندرجات اين افسانه را ميتوانيم از روى منقولات سياست نامه نظام الملك ( چاپ شفر ، ص 166 و ما بعد ، ترجمه ص 245 و ما بعد ) و يك روايت فارسى ( داراب هرمزديار ، روايات ، ج 2 ص 230 - 214 ؛ مقايسه شود با مقاله من تحت عنوان « دو روايت از تاريخ مزدك » Versionsaf the History of Mazddk Two در يادگارنامه مودى ، ص 322 و بعد ) . از نو بسازيم . بلعمى ( ترجمه زتنبرگ ، ج 2 ، ص 142 و بعد ) و فارسنامه ابن بلخى ( چاپ لسترانج و نيكلسون ص 91 - 84 ، ر گ مقاله من در يادگارنامه مودى ، ص 327 و بعد از روايات مختلفى ، كه مآخذ آن از خوذاى نامگ بوده ، استفاده كرده‌اند . قصه‌ها و روايات محلى طبرستان راجع بمزدك در ابن اسفنديار ( ترجمه برون ، ص 92 و بعد ) و ظهر الدين المرعشى ( چاپ دورن Dorn ، ص 201 و ما بعد ) مسطور است . تفصيل راجع بشريعت مزدك : شهرستانى ، چاپ كورتون ، ص 192 و ما بعد ترجمه‌ها بروكر ، ص 291 و ما بعد ؛ الفهرست ، ص 342 . ( 1 ) - بالاتر ص 317 را به‌بينيد . ( 2 ) - ر ك ضميمه دوم . ( 3 ) - در منابع عربى و فارسى ، كه اصل آنها از خوذاى نامگ است ، قتل زرمهر و اعدام يكى ديگر از بزرگان موسوم به سياوش ، كه سى سال بعد از آن اتفاق افتاد ، با هم مشتبه شده است . ر ك « سلطنت كواذ اول » ، ص 54 ، يادداشت 1 .